Oι Ερυθρές ήταν πόλη των δυτικών παραλίων της Μικράς Ασίας στην χερσόνησο της Ερυθραίας. Σύμφωνα με τον Παυσανία χτίστηκε αρχικά από Κρήτες με αρχηγό τον Έρυθρο, γιο του Ραδάμανθυ ( που κατά την μυθολογία ήταν ήρωας της Κρήτης , ένας από τους γιούς του Δία και της Ευρώπης, αδελφός του Μίνωα και του Σαρπηδώνα ). Οι Κρήτες εκδιώχθηκαν στην συνέχεια από τους Ίωνες που μετανάστευσαν στην περιοχή τον 11ο αιώνα π.Χ. περίοδο του πρώτου Ελληνικού αποικισμού. Σύμφωνα με τον Στράβωνα αρχηγός των Ιώνων ήταν ο Κνώπος, νόθος γιος του μυθικού βασιλιά της Αθήνας Κόρδου. Ήταν μια από τις δώδεκα πόλεις της Ιωνίας που συμμετείχαν στο Κοινό των Ιώνων.
Πάνω στα ερείπια των Ερυθρών χτίστηκε το χωριό Λυθρί που το όνομά του είναι παραφθορά του αρχαίου. Ερυθραί Ερυθρί Ρυθρί Λυθρί. Οι τούρκοι σήμερα το αποκαλούν Ιλντιρί, παραφθορά του Λυθρί μιά και δεν υπάρχει στη γλώσσα τους το θ

Μετά τον 12ο αιώνα οι έλληνες της Μ. Ασίας άρχισαν να αραιώνουν λόγω των μαζικών εξισλαμισμών. Τον 18 ο – 19 ο αιώνα ενισχύθηκαν οι ελληνικοί πληθυσμοί με μεταναστεύσεις από τον ελλαδικό χώρο. Στην περιοχή του Λυθριού εγκαταστάθηκαν Κρητικοί, Χιώτες και άλλοι. Πολλά ονόματα Λυθριανών είναι Κρητικά και άλλα δείχνουν καταγωγή από την Εύβοια. Η προφορά τους θύμιζε τα Χιώτικα αλλά και ο μπάλος που ήταν ο κύριος χορός του χωριού δείχνει και νησιώτικες καταβολές .

Το 1914 έχουμε εγκατάσταση Μουσουλμάνων στα παράλια ανάμεσά τους και των Τουρκοκρητικών. Αυτοί οι πληθυσμοί υποκινούνταν από την Τουρκική κυβέρνηση κατά των ελλήνων. Η επικείμενη είσοδος της Τουρκίας στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο ήταν πρόσχημα για να εκδιώξει τους Έλληνες τον Μάιο του 1914 με την καθοδήγηση των συμμάχων τους Γερμανών ώστε να εκκενωθεί η περιοχή απέναντι από τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου για στρατιωτικούς λόγους. Άρχισε μια ανθελληνική εκστρατεία του τύπου, καταπίεση και εξαναγκασμός των Ελλήνων για δήθεν «εκούσια» μετανάστευση, λεηλασίες, δολοφονίες. Μετατοπίσεις πληθυσμών έγιναν και από τις ακτές στο εσωτερικό της Μ. Ασίας. Μια μορφή καταπίεσης ήταν τα Αμελέ ταμπουρού(τάγματα εργασίας) για άνδρες άνω των 45 ετών όπου πολλοί πέθαναν από πείνα, κακουχίες, αρρώστιες. Είχαμε κύμα φυγής προς την Ελλάδα(πρώτος διωγμός). Τότε ο παππούς Ιωάννης γιός του ιερέα του Λυθριού Κωσταντίνου Στριμπούλη εξαδέλφου του Ανδρέα Συγγρού και η γιαγιά Ουρανία με τα παιδιά τους κατέφυγαν στον Πειραιά στα Μανιάτικα. Στο διωγμό γεννήθηκε η μητέρα μου Αγγελική. Κάποιες αδελφές της γιαγιάς πήγαν τότε στην Κρήτη και αδέλφια του παππού στο Κιάτο Κορινθίας.

Τα 1919 γίνεται η απόβαση του Ελληνικού στρατού και επιστρέφουν οι εκτοπισμένοι. Η οικογένεια μας επιστρέφει το 1920 στο Λυθρί που το βρίσκει ρημαγμένο(σπίτια χωρίς πόρτες και ταβάνια, κτήματα που είχαν ρημάξει) και ξεκινά τη ζωή από την αρχή. Οι Λυθριανοί στρατεύτηκαν και υπηρέτησαν μέχρι την κατάρρευση του μετώπου στον ελληνικό στρατό. Ανάμεσα τους και οι θείοι Αντώνης Στριμπούλης και Αντώνης Νικάκης. Το 1922 με την κατάρρευση του μετώπου η οικογένεια περνά απέναντι στην Χίο και μετά περιπέτειες καταλήγει στην επαρχία Σητείας. Φυγή με φόντο τις φλόγες του πολέμου την τραγωδία του ξεριζωμού και ένα μυθιστορηματικό φλογερό ειδύλλιο ανάμεσα στην μεγαλύτερη αδελφή της οικογένειας και ένα κρητικό βαθμοφόρο της ελληνικής χωροφυλακής. Άλλοι χάθηκαν άλλοι σκόρπισαν σαν τα πουλιά και κατέληξαν αλλού. Ένας μεγάλος αριθμός κατοίκων του Λυθριού ήρθαν στην Αττική και δημιούργησαν μαζί με άλλους πρόσφυγες από την χερσόνησο της Ερυθραίας την Νέα Ερυθραία. Εδώ τα τελευταία χρόνια ξαναέχτισαν τον ναό της Αγίας Ματρώνας.

Αυτό το μπλόγκ είναι ένας φόρος τιμής στους Προγόνους που έζησαν στις Ερυθρές στη συνέχεια Λυθρί και τα κόκαλά τους είναι σκορπισμένα σε αυτήν την ιερή γη και στη μνήμη αυτών που έζησαν την τραγωδία του ξεριζωμού όπως η γλυκεία μου μάνα




Erythrai was built on the west side of the peninsula of Erythraea near the westernmost point of Asia Minor.
According to Pausanias, the city was originally built by Cretans, led by Erythros son of Radamanthys (who according to mythology, was a hero of Crete, one of the sons of Zeus and Europa, brother of Minos and Sarpidon). In the years ahead
in the 11th century BC, during the period of the first Greek colonization immigrated Ionians established here . According to Strabo leader of the Ionians was Knopos, illegitimate son of the legendary king of Athens Kordos

The city was one of the twelve cities of Ionia, who participated in the Common of Ionians
Upon the ruins of Erythrai was built the village of Lithri whose name is a corruption of the ancient

After the 12th century, the Greeks of Asia Minor began to thin due to massive islamization. In 18th - 19th century the Greek populations were strengthened with migrations from other parts of Greek peninsula and islands.

In 1914 were installed in the shores of Asia Minor muslims from Balkans. These people were motivated by the Turkish government against the Greeks. The imminent entry of Turkey in the First World War was a pretext to expel the Greeks in May 1914 under the guidance of the allies of Turks the Germans in order to evacuate the area near the eastern Aegean islands for military purposes. An anti-Greek campaign started in the turkish press, they increased the oppression and they forced the Greeks supposedly “voluntary” to migrate in a orgy of looting and murders. Shifts in population were from the coast to the interior of Asia Minor. One form of oppression was Amele Taburu (work orders) for men over 45 years where many died of hunger, suffering, sickness. It was in those “work orders” where hundred of thousand Greeks and 1,5 million Armenians were lost. We hade a wave of flight to Greece (first persecution). Then my grandfather and grandmother with their children fled to Piraeus . During the persecution was born my mother. Some sisters of grandmother then went to Crete and brothers of grandfather to Kiato Corinth.

In 1919 we have the landing of the Greek army for the liberation of Asia Minor and with it returned the displaced. Our family came back in Lithri during 1920 finding it ravaged (houses without doors and ceilings, ravaged farms, looted churches) and starts their life again. Men of Lithri as of other parts of Asia Minor joined and served until the collapse of the front in the Greek army. Between them two uncles. In 1922 after many errors in Greek strategy and because of the betrayal of our former allies the Anglo-Franks who abandoned us when Kemal gave them what they wanted (Petrols in Mosule etc.) , the front was collapsed .

Avoiding the persecutions greek populations run to the near islands in order to be saved and from there ware landed on the main Greece. With them my family passed first through the island of Chios and finally ended after many adventures in Crete in the province of Sitia. An adventure having as a background the flames of war, the tragedy of uprooting and a fiery fictional romance between the older sister of the family and a Cretan rank of Greek gendarmerie. Others were lost others scattered like birds and led elsewhere. A large number of Lithrians were landed in Attica and established with other refugees from the peninsula of Erythraea, in an area near Athens giving to the new settlement the name New Erythrea. There resently they built the church of St. Matrona.

In Lithri called Ildiri after 1922 were established Balkanians ancestors of Christians convertors to Islam. The churches were demolished under an organized plan by turkish government to destroy the Greek presence, and now are remaining only some ruins.

This blog is a tribute to my Ancestors who lived in Erythrai- Lithri whose bones are now scattered in this holy land, and in memory of those who suffered the tragedy of uprooting as my sweet mother.



Ερυθρές –Λυθρί
Μετάφραση από το άρθρο: In Search of Roots: The Lost Hellenic Communities of Tsesme Province, της Κατερίνας Τσούνη στην εφημερίδα της ομογένειας της Αμερικής Greek News 19 Ιανουαρίου 2009 :
Ήταν γνωστό σαν Λυθρί στους βυζαντινούς χρόνους και ήταν ένα μικρό χωριό. Έχει βυζαντινά και ελληνικά ερείπια. Η ελληνική ιστορία του χωριού φαίνεται να έχει τελειώσει τον 13ο αιώνα, όταν η επισκοπή των Ερυθρών μεταφέρθηκε στον Τσεσμέ. Από τον 17ο αιώνα, το χωριό επανιδρύθηκε. Στα 1900, υπήρχαν 1535 άτομα. Το 1921, ένα χρόνο πριν από τη μικρασιατική καταστροφή, οι κάτοικοι του χωριού αριθμούσαν 1800 άτομα. Η εθνοτική σύνθεση ήταν Έλληνας Ερυθραίοι μετανάστες από τη Χίο και την Κρήτη. Ο ναός τους του Αγίου Χαραλάμπου είναι υψηλά σε ένα λόφο δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο των Ερυθρών. Η εκκλησία της Αγίας Ματρώνας του 17ου αιώνα είναι σε μια κοντινή κορυφή. Κατά τον Στεφανίδη «Λειτουργούσαν στην πόλη ένα σχολείο αρρένων των 60 μαθητών και ένα σχολείο θηλέων σαράντα μαθητών ». Η κοινότητα των εμπόρων του Λυθριού έστειλε τους καλύτερους μαθητές τους στο εξωτερικό για τις προηγμένες σπουδές στη Μασσαλία και στην Πράγα . Οι χωρικοί ήταν πλούσιοι και είχαν τα μέσα για να στείλουν τη νεολαία τους στο εξωτερικό για σπουδές.
Είχαν πολλά ξωκλήσια στα χωράφια, όπου καλλιεργούνται βαμβάκι, το σιτάρι και καπνό, λουλούδια, αμυγδαλιές και ελιές, αμπέλια είχαν επίσης κεραμικά και αλιευτικές επιχειρήσεις . Οι απόγονοί τους είναι στη Χίο, τις Οινούσσες και τη Νέα Ερυθραία Αττικής. Το σημείο που πρέπει να τονιστεί είναι ότι οι νησιώτες του Αιγαίου είχαν μια συνεχή κίνηση κατοίκησης και εμπορίου με τη Μικρά Ασία. Έχτισαν εκεί παροικίες και έζησαν για λόγους εργασίας. Επέστρεψαν στα νησιά τους, όταν το έργο περατώνεται.
Οι θερινές εξοχικές κατοικίες των κατοίκων της Κάτω Παναγίας ήταν στις Ερυθρές, το σημερινό Ildir

Ένας σημαντικός χώρος στο αρχαιολογικό μουσείο της Σμύρνης είναι αφιερωμένος στην αρχαία πόλη Ερυθρές. Ευρήματα από πρόσφατες ανασκαφές περιλαμβάνουν κεραμική, μικρές προσφορές σε χαλκό και ελεφαντόδοντο από το 670 - 545 π.Χ. Τα αγάλματα από ελεφαντόδοντο είναι Κρητικού και Ροδιακού στυλ. Ένα γλυπτό κόρης βρέθηκε. Είναι ένα από τα πρώτα παραδείγματα ενός μεγάλου μαρμάρινου γλυπτού από τους αρχαίους χρόνους. Ο Παυσανίας είπε ότι οι Ερυθρές χτίστηκαν από Κρητικούς και κατοικήθηκαν από Λύκιους, Κάρες και Παμφύλιους. Η πόλη καταστράφηκε από τους Πέρσες, μετά τα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ. Διοικήθηκε από τον 9ο αιώνα π.Χ. από την Αθήνα. Γκράφιτι σε μια κούπα είναι από τον 6ο αιώνα π.Χ. και δείχνουν ότι οι προσφορές ανήκαν στο Ναό της Αθηνάς Πολιάδος . Οι μικρές μπρούντζινες φιγούρες λιονταριών είναι από το πρώτο μισό του 6ου αιώνα π.Χ.. Μοιάζουν με το μεγάλο άγαλμα του λιονταριού από το Bayindir που βρίσκεται στο Μουσείο της Σμύρνης. Τα μικρά ευρήματα είναι τα πρώτα Ιωνικά δείγματα τύπου λιονταριού, που χρησίμευσαν ως μοντέλα για τους Ετρούσκους καλλιτέχνες (πρώιμους Ιταλούς). Τα τεχνουργήματα είναι από μια τομή στην κορυφή της Ακρόπολης των Ερυθρών .

Ο Ηρόδοτος αναφέρει στην Ιστορία του, ότι "ο Ναός της Αθηνάς Πολιάδος στις Ερυθρές ήταν γνωστος στον αρχαίο κόσμο για τις περίφημες ιέρειες γνωστές σαν η Σίβυλλα." Σύμφωνα με την ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία, ήταν γυναίκες με την δωρεά των προφητικών δυνάμεων εκ μέρους του θεού Απόλλωνα. Η Ερυθραία Σίβυλλα ζωγραφίστηκε από τον Μιχαήλ Άγγελο από το 1508 - 12 σε μια τοιχογραφία από το παρεκκλήσι Καπέλα Σιξτίνα στο Βατικανό. Η πιο διάσημες Σίβυλλες ήταν αυτές των Ερυθρών και της Κύμης …….. κοντά στη Νάπολη της Ιταλίας. Η Ερυθραία Σίβυλλα πούλησε τα Σιβυλλικά βιβλία στον Ταρκίνιο τον τελευταίο βασιλιά της Ρώμης, τα οποία στεγάστηκαν στο ναό του Δία στο λόφο του Καπιτωλίου στην Ρώμη.

Erythrae –Lithri
From the article : “The lost Hellenic Communities of Tsesme province” by Catherine Tsounis in the Greek-American weekly newspaper Greek-News. January 19, 2009:

It was known as Lithri in Byzantine times and was a small village. It has Byzantine and Greek ruins. The Greek history of the village appeared finished in the 13th century, when the diocese of Erythrae was transferred to Tseme. From the 17th century, the village was reestablished. In the 1900ʼs, there were 1535 persons. In 1921, one year before the Asia Minor catastrophe, the villagers numbered 1800 persons. The ethnic composition was Greek Erythraean, immigrants from Chios and Crete. Their church of Saint Haralambos is high on a hill next to the archaeological site of Erythrae. The 17th century church of Agia Matrona is on a nearby peak. “A boyʼs school of 60 students and girlʼs school of forty students operated in the town,” said Stefanides. The merchant community of Lithri sent their best students overseas for advanced studies in Marseilles and Prague. The villagers were wealthy and had the means to send their youth overseas for study. They had many country chapels in the farm fields, where they cultivated cotton, wheat and tobacco, flowers, almond and olive trees, grape vineyards, ceramics and fishing industries. Their descendants are in Chios, Oinousses and Nea Erythrae in Attica. The point that must be stressed is that the Aegean islanders had a constant movement of habitation and trade with Asia Minor. They built colonies and lived there for work purposes. They returned to their islands when their work terminated.
In Erythrea were the summer home residences of people of the village Kato Panagia todays Tsiflik

A significant space is dedicated from the ancient city of Erythrae in the Izmir archaeological Museum. Findings from recent excavations include pottery, small offerings in bronze and ivory from 670-545 B.C. The ivory statues are of Cretan and Rhodian style. A Korean sculpture was found. It is one of the first examples of a large marble sculpture from Ancient times. Pausanias said Erythrae was built by Cretans and inhabited by Lycians, Carians and Pamphylians. The city was destroyed by the Persians after the mid 6th century B.C. It was ruled from 9th century B.C. by Athens. Graffiti on a bowl is from 6th century B.C. indicate the offerings belonged to the Temple of Athena Polis. The small lion figurines in bronze are from the first half of 6th century B.C. They resemble the large Lion statue from Bayindir that is in the Stoneworks Museum of Izmir. The small findings are the earliest Ionian examples of a lion type, that served as models for Etruscan artists (early Italians). The artifacts are from a trench on top of the Erythrae Acropolis.

Herodotus states in his History that “the Temple of Athena Polias at Erythrae was famous in the ancient world for their famous priestesses known as the Sibyl.” According to Greek and Roman mythology, they were women bestowed with prophetic powers by the God Apollo. The Erythaean Sibyl was painted by Michaelangelo from 1508-12 in a fresco from the Sistine chapel, Vatican. The famous Sibyls were the Erythraean and the Cumaean Sibyl who presided over the Apollonian oracle at Cumae, a Greek colony located near Naples, Italy. The Erythraean Sibyl sold the Sibylline books to Tarquin, the last King of Rome, that were housed in the Temple of Jupiter on Capitoline Hill in Rome.





Δευτέρα, 10 Δεκεμβρίου 2012

Αμφορείς από τις Ερυθρές. Amphoras from Erythrai

Από το Ινστιτούτο Ναυτικής Αρχαιολογίας της Τουρκίας το 1996 στα νότια παράλια της χερσονήσου της Ερυθραίας στις ακτές του ακρωτηρίου που σήμερα λέγεται Tektaş Burnu(ακρωτήρι της μοναδικής πέτρας), ανακαλύφθηκαν τα απομεινάρια ενός ναυαγίου του πέμπτου αιώνα π.Χ. Το ακρωτήρι βρίσκεται ανατολικά του όρμου που οι έλληνες ονόμαζαν Καλαμάκι. 
Οι έρευνες του ναυαγίου που έγιναν μεταξύ του 1999 και του 2001, έδειξαν ότι το πλοίο  μετέφερε φορτίο κρασιού που περιεχόταν σε περίπου 200 αμφορείς του λεγόμενου ψευδο-Σαμιακού τύπου, οι οποίοι είχαν βρεθεί σε διάφορα σημεία κατά μήκος της ακτής της Μαύρης Θάλασσας, αλλά δεν είχαν μέχρι σήμερα αποδοθεί σε οποιαδήποτε ειδική περιοχή.


Μια σφραγίδα αμφορέα από το ναυάγιο ωστόσο, δείχνει ότι αυτοί οι 200 ψευδο-Σαμιακοί αμφορείς μπορεί να είχαν παραχθεί στις κοντινές Ερυθρές. Το πλοίο μετέφερε επίσης μικρότερες ποσότητες πίσσας πεύκου, κεραμικής της ανατολικής Ελλάδας και αμφορείς από τη Χίο, την Μένδη και τη Σάμο. Το προς το παρόν χρονολογούμενο περί το 440-425 π.Χ. ναυάγιο, είναι μια σημαντική προσθήκη στο μάλλον περιορισμένο σώμα των αρχαιολογικών μαρτυριών για την Ιωνία του πέμπτου π.Χ. αιώνα. Επιπλέον ως το μόνο κλασικό ναυάγιο που έχει ποτέ ανασκαφεί στα νερά του Αιγαίου, αυτό το μικρό σκάφος υπόσχεται να ρίξει φως στα τοπικά εμπορικά δίκτυα και τη συνολική οικονομική κατάσταση της Ιωνίας σε μια εποχή που η Αθήνα φαίνεται να είχε κυριαρχήσει στο θαλάσσιο εμπόριο του Αιγαίου.
Οι ψευδο-Σαμιακοί αμφορείς έχουν μια γενική ομοιότητα με τους αμφορείς της Σάμου του έκτου και πέμπτου αιώνα, αλλά είναι μοναδικοί για τον περίεργο συνδυασμό τους βαριών αρχαϊκών χειλιών. Οι ψευδο-Σαμιακοί  αμφορείς του ναυαγίου χαρακτηρίζονται από ένα μαζεμένο κυλινδρικό λαιμό με βαρύ εχινοειδές χείλος, κοντές λαβές που εκτείνονται ελαφρώς προς τα έξω προς ένα ευρύ, στρογγυλεμένο ώμο, και ένα κωνικό σώμα που εκλεπτύνεται στη βάση. Το υλικό είναι ένα καλά λειασμένο κοκκινωπό κίτρινο έως ανοιχτό καφέ πάνω από ένα μπλε-γκρι. Υπάρχει σημαντική ποικιλία μεταξύ των δακτύλων αυτών των αμφορέων με τουλάχιστον τρία διακριτά είδη. Το πιο κοινό είναι αυτό με διπλής λοξότμησης δάκτυλο. Το κοινό διπλής λοξότμησης δάκτυλο είναι αντίστοιχο με αγγεία από τη Μαύρη Θάλασσα και τις κοντινές Κλαζομενές
Η πιο αποκαλυπτική σφραγίδα από το ναυάγιο είναι ένας κύκλος, διαμέτρου 2 εκ., που πλαισιώνει τα ελληνικά γράμματα ΕΡΥ, ο οποίος βρίσκεται στο λαιμό ενός ψευδο-Σαμιακού αμφορέα.


Το μονόγραμμα υπενθυμίζει τα νομίσματα του πέμπτου αιώνα, των γειτονικών Ερυθρών, που αποτυπώνουν τα γράμματα ΕΡΥ ή ΕΡΥΘ τοποθετημένα στις γωνίες ενός έγκοιλου τετραγώνου που πλαισιώνει ένα κεντρικό ρόδακα. Στον τέταρτο αιώνα, τα πιο διαδεδομένα νομίσματα των Ερυθρών έχουν μια αντίστροφη σφραγίδα με το μονόγραμμα ΕΡΥ και το όνομα του διοικητή μαζί με το ρόπαλο του Ηρακλή και ένα τόξο.
Στις ανασκαφές στην Αγορά της Αθήνας βρέθηκε τουλάχιστον ένας τμήμα αμφορέα του 325 περίπου με μια ορθογώνια σφραγίδα στην κορυφή κάθε λαβής. Στη μια σφραγίδα περιέχονται τα γράμματα ΕΡΥ, και στην άλλη εμφανίζεται το ρόπαλο του Ηρακλή, δείχνοντας πως, αν και ένα αιώνα μετά το ναυάγιο, το μονόγραμμα ΕΡΥ ήταν ένα αναγνωρίσιμο σύμβολο των Ερυθρών στους αμφορείς, καθώς και στα νομίσματα.

 
Άλλες σφραγίδες σε αμφορείς των Ερυθρών του τέταρτου αιώνα φέρουν το μονόγραμμα ΕΡΥ διατεταγμένο γύρω από ένα σύμπλεγμα των γραμμάτων Άλφα Δέλτα.

Οι  σφραγίδες από τις Ερυθρές με το σύμπλεγμα Άλφα Δέλτα έχουν  βρεθεί στον Αθηναϊκό Κεραμεικό  στην Αθηναϊκή Αγορά και στην Αμφίπολη. Στις ίδιες τις  Ερυθρές, επιφανειακά ευρήματα που συλλέχτηκαν από τον τοπικό φύλακα, περιλαμβάνουν μια ποικιλία από λαβές αμφορέων σφραγισμένων  μόνο με το σύμπλεγμα Άλφα Δέλτα , αυξάνοντας την πιθανότητα  ο συνδυασμός του συμπλέγματος Άλφα Δέλτα – και του μονογράμματος ΕΡΥ να μπήκε σε  αγγεία  που προοριζόταν  για εξαγωγή σε αγορές του εξωτερικού
Ένα συναρπαστικό αντίστοιχο για το έμβλημα Άλφα Δέλτα που έχει εμφανιστεί σε διάφορους αρχαϊκούς ψευδο-σαμιακούς αμφορείς από την Αίγινα και τη Μαύρη Θάλασσα. Επιπλέον, η σχέση με τις Ερυθρές θεωρητικά θα μπορούσε να εξηγήσει το μοναχικό Ε που εμφανίζεται ως σφραγίδα σε διάφορα αρχαϊκά ψευδο-Σαμιακά αγγεία.

Η απόδοση των ψευδο-Σαμιακών αμφορέων στις Ερυθρές είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, επειδή πολύ λίγα είναι γνωστά για αυτή την κλασική πόλη. Η ανασκαφή κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960 έδειξε ότι οι Ερυθρές είχαν καταστραφεί και ήταν υπό τους Πέρσες περίπου από το 545 π.Χ. Πενήντα χρόνια αργότερα, οι Ερυθρείς έλαβαν μέρος στην Ιωνική Επανάσταση και έστειλαν οκτώ πλοία στην ναυμαχία της Λάδης. Η πόλη φαίνεται ότι ήταν από τις πρώτες που εξεγέρθηκαν εναντίον της Δηλιακής Συμμαχία, όπως δηλώνεται από μια σημαντική επιγραφή, τώρα χαμένη, που καταγράφει την ύπαρξη μιας αθηναϊκής φρουράς και την εγκαθίδρυση ενός δημοκρατικού συμβουλίου στις Ερυθρές, ίσως στα τέλη της δεκαετίας του 450 π.Χ. Η συνεισφορά της πόλης αργότερα αξιολογήθηκε στο σημαντικό ποσό των επτά ταλάντων ίση με την υψηλότερο συνεισφορά που κατέβαλε Ιωνική πόλη. Σχεδόν τίποτα άλλο δεν είναι γνωστό για τις Ερυθρές μέχρις ότου σε συμμαχία με τη Χίο, η πόλη επαναστάτησε εναντίον των Αθηνών το 412 π. Χ.

Αποδεικτικά στοιχεία για την παραγωγή αμφορέων στις Ερυθρές προέρχονται από την πρόσφατη ανακάλυψη μιας αποθήκης που συνδέεται με ένα εργαστήριο αμφορέων που χρονολογείται στο δεύτερο μισό του τρίτου αιώνα.
Σαν η μεγαλύτερη συγκέντρωση σφραγισμένων ψευδο-Σαμιακών αμφορέων που υπάρχει σήμερα, το υλικό από αυτό το ναυάγιο έχει πολλά να συνεισφέρει στη μελέτη της διανομής και κυκλοφορίας των αμφορέων και τις δεξιότητες στην Κλασική Ελλάδα.

1. Σε μια πρόσφατη ανάλυση κεραμικών δειγμάτων από τη Μαύρη Θάλασσα πάνω από 100 Σαμιακών αμφορέων των αρχαϊκών και πρώιμων κλασικών χρόνων, ο ειδικός στους αμφορείς Ντυπόν απομόνωσε τέσσερις διαφορετικές χημικές ομάδες (Θράκη, τη Μίλητο, τη Σάμο, τη Χίο και) που πιστεύει πως είναι ένδειξη για πολλά εργαστήρια διαφορετικής προέλευσης. Λαμβάνοντας υπόψη τις γεωλογικές ομοιότητες μεταξύ των Ερυθρών και της Χίου και τα στοιχεία από την σφραγίδα ΕΡΥ σε αμφορέα από το Tektaş Burnu αξίζει να αναζητήσουμε την πιθανότητα, η ομάδα από την Χίο του Dupont να είναι στην πραγματικότητα από τις Ερυθραίας

Στοιχεία από Νέμπορα Κάρλσον: Το ναυάγιο της κλασικής εποχής στο Τεκτάς Μπουρνού

The remains of fifth-century B.C. shipwreck, were discovered off the Aegean coast of Turkey by the Institute of Nautical Archaeology (INA) in 1996. Excavation of the wreck between 1999 and 2001 determined that the ship had been carrying a cargo of wine contained in about 200 amphoras of the so-called pseudo-Samian type, which have been found at various sites along the Black Sea coast but are not presently attributed to any specific site.

An amphora stamp from the wreck, however, suggests that these 200 pseudo-Samian jars may have been produced at nearby Erythrae. The ship was also carrying lesser quantities of pine tar, East Greek pottery, and amphoras from Chios, Mende, and Samos. Presently dated to ca. 440–425, the wreck is an important addition to the rather limited corpus of archaeological evidence for fifth-century Ionia. Further -more, as the only Classical shipwreck ever to be fully excavated in Aegean waters, this modest vessel promises to shed light on the local trade networks and overall economic condition of Ionia at a time when Athens is thought to have dominated maritime commerce in the Aegean. Pseudo-Samian jars bear a general resemblance to Samian amphoras of the sixth and fifth centuries, but are unique for their odd combination of heavy, Archaic rims and small knob toes.

The pseudo-Sami-an jars from Tektaş Burnu are characterized by a squat, cylindrical neck with heavy echinoid rim, short handles that extend slightly outward toward a broad, rounded shoulder, and a conical body that tapers to a hollow knob toe. The fabric is a well-levigated reddish yellow to pale brown over a bluish-gray core, with a moderate scatter of silt-sized black and white inclusions. There is considerable variety among the toes of these jars, with at least three discernible types. The more common double-beveled toe is paralleled in jars from the Black Sea and nearby Clazomenae

The most revealing stamp from Tektaş Burnu is a circle, 2 cm in diameter, framing the Greek letters ΕΡΥ, located on the neck of a pseudo-Samian amphora. The monogram recalls the fifth-century coinage of nearby Erythrae, which features the letters ΕΡΥ or ΕΡΥΘ arranged in the corners of an incuse square framing a central rosette. In the fourth century, the most prevalent Erythraean coins have a reverse stamped with the ΕΡΥ monogram and magistrate’s name alongside the club of Herakles and a bow in a case.

Excavations in the Athenian Agora have produced at least one partial amphora, from a context of ca. 325, with a rectangular stamp atop each handle.
One stamp contains the letters ΕΡΥ, and in the other is displayed the club of Herakles, indicatng that, although a century after the shipwreck, the ΕΡΥ monogram was a recognizable symbol of Erythrae on amphoras as well as coins. Other fourth-century Erythraean amphora stamps feature the ΕΡΥ monogram arranged around a ligature Alpha Delta; a compelling parallel for the Alpha Delta device that has appeared on several Archaic pseudo-Samian amphoras from Aegina and the Black Sea. In addition, the association with Erythrae could conceivably explain the lone epsilon that appears as a stamp on various Archaic pseudo-Samian jars. The attribution of pseudo-Samian amphoras to Erythrae is particularly intriguing because relatively little is known of the Classical city.

Erythraean stamps with the ligature Alpha Delta have been found in the Athenian Kerameikos, the Athenian Agora  and at  Amphipolis. At Erythrae itself, surface finds collected by the local Turkish guard include an assortment of amphora handles stamped with a ligature Alpha Delta only, raising the possibility that the ligature Alpha Delta- ΕΡΥ monogram combination was applied to jars intended for export to markets abroad


Excavation during the 1960s showed that Erythrae had been destroyed by, and made subject to, the Persians ca. 545. Fifty years later, the Erythraeans joined the Ionian Revolt and sent eight ships to the Battle of Lade. The city appears to have been among the first to revolt from the Delian League, as is suggested by an important inscription, now lost, which records the existence of an Athenian garrison and the establishment of a democratic council at Erythrae, perhaps in the late 450s.
The city’s tribute was later assessed at the substantial sum of seven talents, equal to the highest tribute paid by an Ionian city. Virtually nothing else is known of Erythrae until, allied with Chios, the city revolted against Athens in 412. Evidence for amphora production at Erythrae comes from the recent discovery of a storage room associated with an amphora workshop dating to the second half of the third century.

Chemical characterization of the pseudo-Samian amphoras fromTektaş Burnu, and, if possible, comparison with jars produced within the region around Erythrae, should make it possible to better define the geo-logical source(s) of the pseudo-Samian fabric(s)

Presently, it is expected that these comparative analyses will ultimately include pseudo-Samian jars from the Aegean and Black Seas. As the largest sealed assemblage of pseudo-Samian amphoras in existence, the Tekta Burnu corpus has much to contribute to the study of amphora distribution, circulation, and capacities in Classical Greece.

1. In a recent analysis of over 100 Archaic and early Classical “Samian” ceramic samples from the Black Sea, Dupont isolated four different chemical groups (Thrace, Miletus, Samos, and Chios) that he believes point to multiple workshops of different origin (Dupont, forthcoming). Given the geological similarities between Erythrae and Chios, and the evidence of the ΕΡΥ amphora stamp from Tektaş Burnu, it is worth pursuing the possibility that Dupont’s Chian group is in fact Erythraean.

Data: Deborah Carlson. The classical Greek Shipwreck at Tektaş Burnu

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου