Oι Ερυθρές ήταν πόλη των δυτικών παραλίων της Μικράς Ασίας στην χερσόνησο της Ερυθραίας. Σύμφωνα με τον Παυσανία χτίστηκε αρχικά από Κρήτες με αρχηγό τον Έρυθρο, γιο του Ραδάμανθυ ( που κατά την μυθολογία ήταν ήρωας της Κρήτης , ένας από τους γιούς του Δία και της Ευρώπης, αδελφός του Μίνωα και του Σαρπηδώνα ). Οι Κρήτες εκδιώχθηκαν στην συνέχεια από τους Ίωνες που μετανάστευσαν στην περιοχή τον 11ο αιώνα π.Χ. περίοδο του πρώτου Ελληνικού αποικισμού. Σύμφωνα με τον Στράβωνα αρχηγός των Ιώνων ήταν ο Κνώπος, νόθος γιος του μυθικού βασιλιά της Αθήνας Κόρδου. Ήταν μια από τις δώδεκα πόλεις της Ιωνίας που συμμετείχαν στο Κοινό των Ιώνων.
Πάνω στα ερείπια των Ερυθρών χτίστηκε το χωριό Λυθρί που το όνομά του είναι παραφθορά του αρχαίου. Ερυθραί Ερυθρί Ρυθρί Λυθρί. Οι τούρκοι σήμερα το αποκαλούν Ιλντιρί, παραφθορά του Λυθρί μιά και δεν υπάρχει στη γλώσσα τους το θ

Μετά τον 12ο αιώνα οι έλληνες της Μ. Ασίας άρχισαν να αραιώνουν λόγω των μαζικών εξισλαμισμών. Τον 18 ο – 19 ο αιώνα ενισχύθηκαν οι ελληνικοί πληθυσμοί με μεταναστεύσεις από τον ελλαδικό χώρο. Στην περιοχή του Λυθριού εγκαταστάθηκαν Κρητικοί, Χιώτες και άλλοι. Πολλά ονόματα Λυθριανών είναι Κρητικά και άλλα δείχνουν καταγωγή από την Εύβοια. Η προφορά τους θύμιζε τα Χιώτικα αλλά και ο μπάλος που ήταν ο κύριος χορός του χωριού δείχνει και νησιώτικες καταβολές .

Το 1914 έχουμε εγκατάσταση Μουσουλμάνων στα παράλια ανάμεσά τους και των Τουρκοκρητικών. Αυτοί οι πληθυσμοί υποκινούνταν από την Τουρκική κυβέρνηση κατά των ελλήνων. Η επικείμενη είσοδος της Τουρκίας στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο ήταν πρόσχημα για να εκδιώξει τους Έλληνες τον Μάιο του 1914 με την καθοδήγηση των συμμάχων τους Γερμανών ώστε να εκκενωθεί η περιοχή απέναντι από τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου για στρατιωτικούς λόγους. Άρχισε μια ανθελληνική εκστρατεία του τύπου, καταπίεση και εξαναγκασμός των Ελλήνων για δήθεν «εκούσια» μετανάστευση, λεηλασίες, δολοφονίες. Μετατοπίσεις πληθυσμών έγιναν και από τις ακτές στο εσωτερικό της Μ. Ασίας. Μια μορφή καταπίεσης ήταν τα Αμελέ ταμπουρού(τάγματα εργασίας) για άνδρες άνω των 45 ετών όπου πολλοί πέθαναν από πείνα, κακουχίες, αρρώστιες. Είχαμε κύμα φυγής προς την Ελλάδα(πρώτος διωγμός). Τότε ο παππούς Ιωάννης γιός του ιερέα του Λυθριού Κωσταντίνου Στριμπούλη εξαδέλφου του Ανδρέα Συγγρού και η γιαγιά Ουρανία με τα παιδιά τους κατέφυγαν στον Πειραιά στα Μανιάτικα. Στο διωγμό γεννήθηκε η μητέρα μου Αγγελική. Κάποιες αδελφές της γιαγιάς πήγαν τότε στην Κρήτη και αδέλφια του παππού στο Κιάτο Κορινθίας.

Τα 1919 γίνεται η απόβαση του Ελληνικού στρατού και επιστρέφουν οι εκτοπισμένοι. Η οικογένεια μας επιστρέφει το 1920 στο Λυθρί που το βρίσκει ρημαγμένο(σπίτια χωρίς πόρτες και ταβάνια, κτήματα που είχαν ρημάξει) και ξεκινά τη ζωή από την αρχή. Οι Λυθριανοί στρατεύτηκαν και υπηρέτησαν μέχρι την κατάρρευση του μετώπου στον ελληνικό στρατό. Ανάμεσα τους και οι θείοι Αντώνης Στριμπούλης και Αντώνης Νικάκης. Το 1922 με την κατάρρευση του μετώπου η οικογένεια περνά απέναντι στην Χίο και μετά περιπέτειες καταλήγει στην επαρχία Σητείας. Φυγή με φόντο τις φλόγες του πολέμου την τραγωδία του ξεριζωμού και ένα μυθιστορηματικό φλογερό ειδύλλιο ανάμεσα στην μεγαλύτερη αδελφή της οικογένειας και ένα κρητικό βαθμοφόρο της ελληνικής χωροφυλακής. Άλλοι χάθηκαν άλλοι σκόρπισαν σαν τα πουλιά και κατέληξαν αλλού. Ένας μεγάλος αριθμός κατοίκων του Λυθριού ήρθαν στην Αττική και δημιούργησαν μαζί με άλλους πρόσφυγες από την χερσόνησο της Ερυθραίας την Νέα Ερυθραία. Εδώ τα τελευταία χρόνια ξαναέχτισαν τον ναό της Αγίας Ματρώνας.

Αυτό το μπλόγκ είναι ένας φόρος τιμής στους Προγόνους που έζησαν στις Ερυθρές στη συνέχεια Λυθρί και τα κόκαλά τους είναι σκορπισμένα σε αυτήν την ιερή γη και στη μνήμη αυτών που έζησαν την τραγωδία του ξεριζωμού όπως η γλυκεία μου μάνα




Erythrai was built on the west side of the peninsula of Erythraea near the westernmost point of Asia Minor.
According to Pausanias, the city was originally built by Cretans, led by Erythros son of Radamanthys (who according to mythology, was a hero of Crete, one of the sons of Zeus and Europa, brother of Minos and Sarpidon). In the years ahead
in the 11th century BC, during the period of the first Greek colonization immigrated Ionians established here . According to Strabo leader of the Ionians was Knopos, illegitimate son of the legendary king of Athens Kordos

The city was one of the twelve cities of Ionia, who participated in the Common of Ionians
Upon the ruins of Erythrai was built the village of Lithri whose name is a corruption of the ancient

After the 12th century, the Greeks of Asia Minor began to thin due to massive islamization. In 18th - 19th century the Greek populations were strengthened with migrations from other parts of Greek peninsula and islands.

In 1914 were installed in the shores of Asia Minor muslims from Balkans. These people were motivated by the Turkish government against the Greeks. The imminent entry of Turkey in the First World War was a pretext to expel the Greeks in May 1914 under the guidance of the allies of Turks the Germans in order to evacuate the area near the eastern Aegean islands for military purposes. An anti-Greek campaign started in the turkish press, they increased the oppression and they forced the Greeks supposedly “voluntary” to migrate in a orgy of looting and murders. Shifts in population were from the coast to the interior of Asia Minor. One form of oppression was Amele Taburu (work orders) for men over 45 years where many died of hunger, suffering, sickness. It was in those “work orders” where hundred of thousand Greeks and 1,5 million Armenians were lost. We hade a wave of flight to Greece (first persecution). Then my grandfather and grandmother with their children fled to Piraeus . During the persecution was born my mother. Some sisters of grandmother then went to Crete and brothers of grandfather to Kiato Corinth.

In 1919 we have the landing of the Greek army for the liberation of Asia Minor and with it returned the displaced. Our family came back in Lithri during 1920 finding it ravaged (houses without doors and ceilings, ravaged farms, looted churches) and starts their life again. Men of Lithri as of other parts of Asia Minor joined and served until the collapse of the front in the Greek army. Between them two uncles. In 1922 after many errors in Greek strategy and because of the betrayal of our former allies the Anglo-Franks who abandoned us when Kemal gave them what they wanted (Petrols in Mosule etc.) , the front was collapsed .

Avoiding the persecutions greek populations run to the near islands in order to be saved and from there ware landed on the main Greece. With them my family passed first through the island of Chios and finally ended after many adventures in Crete in the province of Sitia. An adventure having as a background the flames of war, the tragedy of uprooting and a fiery fictional romance between the older sister of the family and a Cretan rank of Greek gendarmerie. Others were lost others scattered like birds and led elsewhere. A large number of Lithrians were landed in Attica and established with other refugees from the peninsula of Erythraea, in an area near Athens giving to the new settlement the name New Erythrea. There resently they built the church of St. Matrona.

In Lithri called Ildiri after 1922 were established Balkanians ancestors of Christians convertors to Islam. The churches were demolished under an organized plan by turkish government to destroy the Greek presence, and now are remaining only some ruins.

This blog is a tribute to my Ancestors who lived in Erythrai- Lithri whose bones are now scattered in this holy land, and in memory of those who suffered the tragedy of uprooting as my sweet mother.



Ερυθρές –Λυθρί
Μετάφραση από το άρθρο: In Search of Roots: The Lost Hellenic Communities of Tsesme Province, της Κατερίνας Τσούνη στην εφημερίδα της ομογένειας της Αμερικής Greek News 19 Ιανουαρίου 2009 :
Ήταν γνωστό σαν Λυθρί στους βυζαντινούς χρόνους και ήταν ένα μικρό χωριό. Έχει βυζαντινά και ελληνικά ερείπια. Η ελληνική ιστορία του χωριού φαίνεται να έχει τελειώσει τον 13ο αιώνα, όταν η επισκοπή των Ερυθρών μεταφέρθηκε στον Τσεσμέ. Από τον 17ο αιώνα, το χωριό επανιδρύθηκε. Στα 1900, υπήρχαν 1535 άτομα. Το 1921, ένα χρόνο πριν από τη μικρασιατική καταστροφή, οι κάτοικοι του χωριού αριθμούσαν 1800 άτομα. Η εθνοτική σύνθεση ήταν Έλληνας Ερυθραίοι μετανάστες από τη Χίο και την Κρήτη. Ο ναός τους του Αγίου Χαραλάμπου είναι υψηλά σε ένα λόφο δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο των Ερυθρών. Η εκκλησία της Αγίας Ματρώνας του 17ου αιώνα είναι σε μια κοντινή κορυφή. Κατά τον Στεφανίδη «Λειτουργούσαν στην πόλη ένα σχολείο αρρένων των 60 μαθητών και ένα σχολείο θηλέων σαράντα μαθητών ». Η κοινότητα των εμπόρων του Λυθριού έστειλε τους καλύτερους μαθητές τους στο εξωτερικό για τις προηγμένες σπουδές στη Μασσαλία και στην Πράγα . Οι χωρικοί ήταν πλούσιοι και είχαν τα μέσα για να στείλουν τη νεολαία τους στο εξωτερικό για σπουδές.
Είχαν πολλά ξωκλήσια στα χωράφια, όπου καλλιεργούνται βαμβάκι, το σιτάρι και καπνό, λουλούδια, αμυγδαλιές και ελιές, αμπέλια είχαν επίσης κεραμικά και αλιευτικές επιχειρήσεις . Οι απόγονοί τους είναι στη Χίο, τις Οινούσσες και τη Νέα Ερυθραία Αττικής. Το σημείο που πρέπει να τονιστεί είναι ότι οι νησιώτες του Αιγαίου είχαν μια συνεχή κίνηση κατοίκησης και εμπορίου με τη Μικρά Ασία. Έχτισαν εκεί παροικίες και έζησαν για λόγους εργασίας. Επέστρεψαν στα νησιά τους, όταν το έργο περατώνεται.
Οι θερινές εξοχικές κατοικίες των κατοίκων της Κάτω Παναγίας ήταν στις Ερυθρές, το σημερινό Ildir

Ένας σημαντικός χώρος στο αρχαιολογικό μουσείο της Σμύρνης είναι αφιερωμένος στην αρχαία πόλη Ερυθρές. Ευρήματα από πρόσφατες ανασκαφές περιλαμβάνουν κεραμική, μικρές προσφορές σε χαλκό και ελεφαντόδοντο από το 670 - 545 π.Χ. Τα αγάλματα από ελεφαντόδοντο είναι Κρητικού και Ροδιακού στυλ. Ένα γλυπτό κόρης βρέθηκε. Είναι ένα από τα πρώτα παραδείγματα ενός μεγάλου μαρμάρινου γλυπτού από τους αρχαίους χρόνους. Ο Παυσανίας είπε ότι οι Ερυθρές χτίστηκαν από Κρητικούς και κατοικήθηκαν από Λύκιους, Κάρες και Παμφύλιους. Η πόλη καταστράφηκε από τους Πέρσες, μετά τα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ. Διοικήθηκε από τον 9ο αιώνα π.Χ. από την Αθήνα. Γκράφιτι σε μια κούπα είναι από τον 6ο αιώνα π.Χ. και δείχνουν ότι οι προσφορές ανήκαν στο Ναό της Αθηνάς Πολιάδος . Οι μικρές μπρούντζινες φιγούρες λιονταριών είναι από το πρώτο μισό του 6ου αιώνα π.Χ.. Μοιάζουν με το μεγάλο άγαλμα του λιονταριού από το Bayindir που βρίσκεται στο Μουσείο της Σμύρνης. Τα μικρά ευρήματα είναι τα πρώτα Ιωνικά δείγματα τύπου λιονταριού, που χρησίμευσαν ως μοντέλα για τους Ετρούσκους καλλιτέχνες (πρώιμους Ιταλούς). Τα τεχνουργήματα είναι από μια τομή στην κορυφή της Ακρόπολης των Ερυθρών .

Ο Ηρόδοτος αναφέρει στην Ιστορία του, ότι "ο Ναός της Αθηνάς Πολιάδος στις Ερυθρές ήταν γνωστος στον αρχαίο κόσμο για τις περίφημες ιέρειες γνωστές σαν η Σίβυλλα." Σύμφωνα με την ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία, ήταν γυναίκες με την δωρεά των προφητικών δυνάμεων εκ μέρους του θεού Απόλλωνα. Η Ερυθραία Σίβυλλα ζωγραφίστηκε από τον Μιχαήλ Άγγελο από το 1508 - 12 σε μια τοιχογραφία από το παρεκκλήσι Καπέλα Σιξτίνα στο Βατικανό. Η πιο διάσημες Σίβυλλες ήταν αυτές των Ερυθρών και της Κύμης …….. κοντά στη Νάπολη της Ιταλίας. Η Ερυθραία Σίβυλλα πούλησε τα Σιβυλλικά βιβλία στον Ταρκίνιο τον τελευταίο βασιλιά της Ρώμης, τα οποία στεγάστηκαν στο ναό του Δία στο λόφο του Καπιτωλίου στην Ρώμη.

Erythrae –Lithri
From the article : “The lost Hellenic Communities of Tsesme province” by Catherine Tsounis in the Greek-American weekly newspaper Greek-News. January 19, 2009:

It was known as Lithri in Byzantine times and was a small village. It has Byzantine and Greek ruins. The Greek history of the village appeared finished in the 13th century, when the diocese of Erythrae was transferred to Tseme. From the 17th century, the village was reestablished. In the 1900ʼs, there were 1535 persons. In 1921, one year before the Asia Minor catastrophe, the villagers numbered 1800 persons. The ethnic composition was Greek Erythraean, immigrants from Chios and Crete. Their church of Saint Haralambos is high on a hill next to the archaeological site of Erythrae. The 17th century church of Agia Matrona is on a nearby peak. “A boyʼs school of 60 students and girlʼs school of forty students operated in the town,” said Stefanides. The merchant community of Lithri sent their best students overseas for advanced studies in Marseilles and Prague. The villagers were wealthy and had the means to send their youth overseas for study. They had many country chapels in the farm fields, where they cultivated cotton, wheat and tobacco, flowers, almond and olive trees, grape vineyards, ceramics and fishing industries. Their descendants are in Chios, Oinousses and Nea Erythrae in Attica. The point that must be stressed is that the Aegean islanders had a constant movement of habitation and trade with Asia Minor. They built colonies and lived there for work purposes. They returned to their islands when their work terminated.
In Erythrea were the summer home residences of people of the village Kato Panagia todays Tsiflik

A significant space is dedicated from the ancient city of Erythrae in the Izmir archaeological Museum. Findings from recent excavations include pottery, small offerings in bronze and ivory from 670-545 B.C. The ivory statues are of Cretan and Rhodian style. A Korean sculpture was found. It is one of the first examples of a large marble sculpture from Ancient times. Pausanias said Erythrae was built by Cretans and inhabited by Lycians, Carians and Pamphylians. The city was destroyed by the Persians after the mid 6th century B.C. It was ruled from 9th century B.C. by Athens. Graffiti on a bowl is from 6th century B.C. indicate the offerings belonged to the Temple of Athena Polis. The small lion figurines in bronze are from the first half of 6th century B.C. They resemble the large Lion statue from Bayindir that is in the Stoneworks Museum of Izmir. The small findings are the earliest Ionian examples of a lion type, that served as models for Etruscan artists (early Italians). The artifacts are from a trench on top of the Erythrae Acropolis.

Herodotus states in his History that “the Temple of Athena Polias at Erythrae was famous in the ancient world for their famous priestesses known as the Sibyl.” According to Greek and Roman mythology, they were women bestowed with prophetic powers by the God Apollo. The Erythaean Sibyl was painted by Michaelangelo from 1508-12 in a fresco from the Sistine chapel, Vatican. The famous Sibyls were the Erythraean and the Cumaean Sibyl who presided over the Apollonian oracle at Cumae, a Greek colony located near Naples, Italy. The Erythraean Sibyl sold the Sibylline books to Tarquin, the last King of Rome, that were housed in the Temple of Jupiter on Capitoline Hill in Rome.





Παρασκευή, 29 Μαρτίου 2013

Ανασκαφές στις Ερυθρές.Excavations at Erythrai.

Όπως άκουγα από τη μητέρα μου : Στο Λυθρί πριν το 22 έκαναν ανασκαφές οι Άγγλοι. Μάλιστα έλεγαν στο χωριό, πως βρέθηκε ένας χρυσός δίσκος με την βασίλισσα. Μετά την καταστροφή του 22 οι Τούρκοι κάτοχοι πλέον του Λυθριού που ονομάστηκε Ιλντιρί συνέχισαν τις ανασκαφές όπως μπορούμε να δούμε στο άρθρο που ακολουθεί

Οι ανασκαφές στην αρχαία πόλη των Ερυθρών ξεκίνησαν το 1964 κάτω από την διεύθυνση του καθηγητού Εκρέμ Ακουργάλ Ekrem Akurgal, που ήταν ένας από τους ιδρυτές του τμήματος Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Άγκυρας  και τον Hakki Gültekin, τότε διευθυντή του Μουσείου της Σμύρνης, με στόχο την κατανόηση του πολιτισμού και της ιστορίας της Ιωνίας.
Οι ανασκαφές συνεχίστηκαν υπό τη διεύθυνση του Καθ. Δρ.  Cevdet Bayburtluoğlu Τζεβντέτ Μπαϊμπουρτλούογλου στη δεκαετία του 1970, και από το Σεπτέμβριο του 2006, με την άδεια του Υπουργικού Συμβουλίου άρχισαν εκ νέου ανασκαφές υπό τη διεύθυνση της Βοηθού καθηγ. Αϊσέ Γκιουλ Akalin-Orbay του Πανεπιστημίου της Άγκυρας.


Σύμφωνα με την Ελληνιστική μυθολογία, οι Ερυθρές ιδρύθηκαν από τον κρητικό αρχηγό Έρυθρο.Στη συνέχεια η πόλη επεκτάθηκε και αναπτύχθηκε από τους Ίωνες αποίκους με επικεφαλής τον Κλέοπο (κατά τον Παυσανία) ή Κνώπο απόγονο του βασιλιά της Αθήνας Κόδρου. Κατά την αρχαιότητα, οι Ερυθρές ήταν μια από τα πιο πλούσιες  από τις δώδεκα πολιτείες της Ιωνίας και μία από τις σημαντικότερες πόλεις λιμάνια του κόσμου του Αιγαίου.
Εκτός από τα ευρήματα που μας παρέχουν σημαντικά στοιχεία σχετικά με τις ανατολικές και δυτικές διασυνδέσεις της πόλης (με Φοινίκη-Αίγυπτο-Ελλάδα-Ανατολία) κατά τη διάρκεια της 1ης χιλιετίας π.Χ., απομεινάρια από τις περιόδους Υπο-γεωμετρική, Αρχαϊκή, Κλασική, Ελληνιστική και Ρωμαϊκή, από τον 8ο αιώνα π.Χ. και μετά, αλλά κυρίως από τον 4ο αιώνα π.Χ., υποδηλώνουν ότι η πόλη είχε διαδραματίσει ενεργό ρόλο στα κοινωνικο-πολιτικά γεγονότα της Ιωνίας.
Οι έρευνες στα αρχαιολογικά στρώματα στην ακρόπολη των Ερυθρών που χρονολογούνται πριν και μετά την περσική κυριαρχία, μας έχουν δώσει για αυτές τις χρονικές περιόδους πιο λεπτομερείς και ποικίλες πληροφορίες από ό, τι μας έχουν δώσει τα κείμενα.
Οι Ερυθρές, από την Αρχαϊκή περίοδο και εξής, έκαναν χρήση αγαθών από την ανατολή και επίσης, ενεργούσαν σαν αγορά (εμπόριο ) με τη διανομή τους στις Ιωνικές πόλεις και μπορεί να σημειωθεί ότι τόσο στο εμπόριο όσο και στη διπλωματία η πόλη ήταν αντίπαλος της Χίου.
Ένας ιερός χώρος αφιερωμένος στον Ηρακλή, ένα θεό με ένα ανατολικό υπόβαθρο, δείχνει περαιτέρω τις συνδέσεις με την Ανατολή σχετικές με τα θρησκευτικά ζητήματα.
Μετά το 546 π.Χ., με το πλεονέκτημα ότι ήταν λιμάνι κατά τη διάρκεια της Περσικής ηγεμονίας, η πόλη είχε έντονες σχέσεις με την ηπειρωτική Ελλάδα. Αργότερα, στην αρχή του 5ου αι. Π.Χ. έγινε ένα από τα  σημαντικά μέλη της Αθηναϊκής Συμμαχίας.  Από 330 π.Χ. και μετά, η περιοχή κυβερνήθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο. Η κατασκευή των τειχών της πόλης, που είναι περισσότερο από 4 χλμ, πιθανότατα ξεκίνησε κατά την περίοδο του Λυσιμάχου. Αργότερα, η πόλη κυβερνήθηκε από τους Ρωμαίους, τους Βυζαντινούς, και μετά πέρασε στα Μπεϊλίκια της Ανατολίας και τέλος στους Οθωμανούς

Το θέατρο

Η πρώτη κατασκευαστική περίοδος του θεάτρου που ανασκάφηκε από τον καθηγητή Akurgal αλλά είχε αποκαταστάθηκε πριν ολοκληρωθούν οι ανασκαφές, είναι από το πρώτο μισό του 3ου π.Χ. αιώνα. Το κοίλο και οι αναλημματικοί τοίχοι του διπλού διαζώματος προστέθηκαν και επισκευάστηκαν κατά την εποχή του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού.
Υπάρχουν μόνο τα θεμέλια της σκηνής η οποία έχει σχετικά μικρότερες διαστάσεις σε σχέση με κοίλο, και πιστεύεται ότι υποστηριζόταν με ξύλινη κατασκευή

Ο Ναός της Αθηνάς Πολιάδος

Ο ναός που βρίσκεται στην ακρόπολη δηλαδή στην κορυφή της πλαγιάς όπου είναι το θέατρο, χτίστηκε κατά το δεύτερο μισό του 8ου αιώνα π.Χ. σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά της πολυγωνικής τοιχοποιίας, ωστόσο, επεκτάθηκε με διάφορες προσθήκες κατά τον 7ο και 6ο αιώνα π.Χ.
Θεωρείται ως το πιο σημαντικό παράδειγμα της αρχαϊκής δόμησης με την τεχνική της πολυγωνικής τοιχοποιίας (που αποτελείται από πέτρες με πολλές γωνίες) και της ράμπας εντός του κτιρίου.


Ανάμεσα στα πλούσια υλικά που έχουν αποκαλυφθεί κατά τις ανασκαφές στο ανατολικό τμήμα του ναού, είναι ένας μεγάλος αριθμός από κεραμικά ειδώλια θεάς. Ένα άλλο σημαντικό εύρημα που βρέθηκε γύρω από το ναό και το οποίο είναι ένα από τα σπάνια παραδείγματα από τον κόσμο της αρχαιολογίας είναι η «Κόρη" γλυπτό "νεαρής γυναίκας με ένα μακρύ φόρεμα” που χρονολογείται από τον 6ο αιώνα π.Χ. Αυτό εκτίθεται στο Μουσείο Ιστορίας και Τέχνης της Σμύρνης.


Ο Λόφος του Παραδείσου* . H ρωμαϊκή περιοχή των Ερυθρών

Κατά τις αρχαίες χρονικές περιόδους υπήρχαν διάφορα κτίρια σε αυτό το υπέροχο ακρωτήρι που εκτείνεται μέσα στη θάλασσα. Ο οικισμός κατοικούνταν από μια προνομιούχα τάξη ανθρώπων  την Ελληνιστική την Ρωμαϊκή περίοδο. Οι ανασκαφές εδώ άρχισαν από τον καθηγητή Akurgal και αποκαλύφθηκαν οικοδομήματα από την Ελληνιστική Περίοδο που είχαν χτιστεί πάνω σε μια μεγάλη εξέδρα. Ο οικισμός επεκτάθηκε κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, με την προσθήκη νέων κατασκευών πάνω στις υπάρχουσες και η ζωή συνεχίστηκε μέχρι τον 19ο αιώνα.


Αξιοσημείωτη είναι η ρωμαϊκή έπαυλη με περιστύλιο, ένα από τα κτίρια με ψηφιδωτά δάπεδα από τον 1ο και τον 3ο αιώνα μ.Χ., με υψηλή περίστυλη πρόσοψη. Στη βορειοδυτική γωνία της περιοχής, που περιβάλλεται από ένα φράχτη, υπάρχει μια μικρή λουτρική κατασκευή. Κατά τη διάρκεια του πρώτου στρώματος κατασκευής του λουτρού (1ος αιώνας π.Χ.) υπήρχαν πολύχρωμες τοιχογραφίες με φυτικά μοτίβα στην κλειστή και μεγάλη αυλή, κοντά στην περιοχή της εισόδου. Υπάρχουν επίσης πολλά εντυπωσιακά ψηφιδωτά στην περιοχή από τη ρωμαϊκή περίοδο (1ος-5ο μ.Χ. αιώνα). Ο οικισμός κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου είχε πολύ εξελιγμένες υποδομές για τη θέρμανση, τη συλλογή νερού και αποχέτευση, εφοδιασμένες με κεραμικούς σωλήνες. Κατά την χριστιανική περίοδο (εννοεί τη βυζαντινή) τουλάχιστον τρία αρχιτεκτονικά στρώματα προστέθηκαν στην κορυφή των ρωμαϊκών κατασκευών. Ωστόσο, η εκλεπτυσμένη ποιότητα κατασκευής που φαίνεται από τις προηγούμενες περιόδους, αντικαταστάθηκε από αγροτική και απλή αρχιτεκτονική.
Κατά την ανασκαφική περίοδο αποκαλύφθηκαν συχνά, διακοσμητικά αρχιτεκτονικά στοιχεία που ανήκουν σε εσωτερικούς χώρους κτιρίων, κιονόκρανα, επιγραφές, ρωμαϊκά επιτύμβια, κομμάτια από αγάλματα, νομίσματα και άλλα σημαντικά ευρήματα. Αυτά εκτίθενται προστατευμένα στα μουσεία του Τσεσμέ και της Σμύρνης.
Ο λόφος στον οποίο οι μελέτες συντήρησης και αποκατάστασης συνεχίζονται είναι ανοιχτός για επίσκεψη μεταξύ 07.00 και 16.00 μεταξύ Ιουλίου και Οκτωβρίου
* Έτσι τον αποκαλούν σήμερα οι νέοι κάτοικοι του Λυθριού.

Το Ιερό της Κυβέλης

Ένα ιερό της Κυβέλης, ένας ανοιχτός χώρος λατρείας που αποτελείται από λαξευμένες στο βράχο κόγχες, βρίσκεται περίπου 2 χιλιόμετρα. βόρεια της Ακρόπολης των Ερυθρών. Το ιερό βρίσκεται στη βόρεια όψη και τις πλαγιές μιας συμπαγούς βραχώδους περιοχής. Τα ερείπια αποτελούνται από δύο μικρές και μια μεγάλη κόγχη στο βράχο. Η μισή από τη μεγάλη κόγχη έχει αποσπαστεί από το βράχο κάτι που οφείλεται στους σεισμούς κατά τη διάρκεια των αιώνων. Οι ανασκαφές του 2010 στον τομέα αυτό αποκάλυψαν πολλά μικρά αναθηματικά γυναικεία ειδώλια του ίδιου τύπου κατασκευασμένα από το ίδιο καλούπι χύτευσης. Αποκαλύφτηκε επίσης μια βασική επιφάνεια ενός μεγάλου φούρνου πιθανότατα σχετιζόμενου με τελετουργικές δραστηριότητες. Ένα εξωκλήσι, της χριστιανικής περιόδου*, δίπλα στη βραχώδη περιοχή, δείχνειότι το ιερό είχε διατηρήσει ιερό του χαρακτήρα για αιώνες.
Ίχνη θεμελίων ακριβώς πάνω από το ιερό Κυβέλης από τη ρωμαϊκή περίοδο πιστεύεται ότι ανήκουν σε μικρή εγκατάσταση ή αγρόκτημα

*Ποιά άραγε από τις γκρεμισμένες εκκλησίες του Λυθριού είναι;

Στοιχεία : Από την αντίστοιχη σελίδα του ΤουρκικούΥπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού

Παρατήρηση :
Ένα δημοτικό Μητρώο (ιερό της Μητέρας)βρέθηκε στις Ερυθρές, που επιβεβαιώθηκε από μια επιγραφή του πρώτου μισού του τρίτου αιώνα π.Χ. που καταγράφει την πώληση ιεροσύνης. Η ιεροσύνη της Μεγάλης μητέρας (η Μήτηρ Μεγάλη )αποτιμάται σε 480 δραχμές, καθιστώντας την ένα από τα πιο ακριβά αξιώματα που ξεπερνιέται σε αξία από επτά μόλις από τα πενήντα τέσσερα αξιώματα που άλλαξαν χέρια.
Ο αγοραστής, κάποιος Μολίων γιος του Διονυσίου, είναι επίσης γνωστός σαν ένας αξιωματούχος υπεύθυνος για το νομισματοκοπείο της πόλης. Η ευημερία του και η θέση του στην εξουσία τον χαρακτηρίζει σαν ένα σημαντικό πρόσωπο των Ερυθρών και η θέληση του να δεσμεύσει πόρους για τη λατρεία της Μητέρας μας λέει αρκετά για την κατάσταση της λατρείας στην κοινότητα. Η Μήτηρ εμφανίζεται επίσης σε ημερολόγιο με τις θρησκευτικές εορτές της πόλης των Ερυθρών του δεύτερου π.Χ. αιώνα. Επίσης σε μια ιδιωτική αφιέρωση σε ένα μικρό βωμό του ύστερου μισού του πρώτο αιώνα π.Χ. που προσφέρθηκε στην Φρύγια Μητέρα(Mήτηρ Φρυγία).
Η συνεχιζόμενη σημασία της Μητέρας (η Μήτερ) στη Χίο αποδεικνύεται επίσης από επιγραφές, μεταξύ των οποίων μία για την Μητέρα Κυβέλη (η Μήτηρ Κυβελείη), παραπέμποντας στην ονοματοθεσία της Φρυγίας. Ο Εκαταίος λέει πως Κυβελεία ήταν το όνομα μιας πόλης στη χερσόνησο της Ερυθραίας που μπορεί να σημαίνει πως υπήρχε Mήτηρ Κυβελείη κοντά στις Ερυθρές(αυτή είναι η γνώμη των Engelmann και Merkelbach)
Στοιχεία από: Lynn Roller. Σε αναζήτηση της Θεάς Μητέρας.Η λατρεία της Ανατολίτισσας Κυβέλης

As I heard from my mother : At Lithri before 1922 excavations were undertaken by the English archaeologists. In the village they were saying that a gold disc with the Queen was found. After the destruction of 1922 the new rulers of Greek Lithri now Turkish Ildiri, continued the excavations as we can see in the following article

Excavations in the ancient city of Erythrai commenced in 1964 under the directorship of Ord. Prof. Dr. Ekrem Akurgal, one of the founders of the Archaeology Department of Ankara University, and Hakkı Gültekin, then the director of the Izmir Museum, with an aim of understanding Ionian culture and history. Excavations continued under the directorship of Prof. Dr. Cevdet Bayburtluoğlu in the 1970s, and since September 2006, with the permission of the Council of Minister excavations re-started under the directorship of Ass. Prof. Dr. Ayşe Gül Akalın-Orbay of Ankara University.


According to Hellenistic mythology, Erythrai was founded by the Cretan leader “Erythros” literal meaning “red”. Afterwards the city was expanded and improved by the Ionian colonists led by Kleopos or Knopos, descendant of Kodros, the king of Athens. During antiquity, Erythtrai was one of the most prosperous of twelve Ionian states, and one of the important harbour cities of the Aegean world. Besides the material culture which provides important evidence regarding its eastern and western connections (Phoenicia-Egypt-Greece-Anatolia) during the 1st millennium B.C., remains from The Sub-geometric, Archaic, Classical, Hellenistic and Roman Time Periods, from the 8th century B.C. onwards, but especially from the 4th century B.C., indicates that the city had played an active role in the socio-political events in Ionia. Investigations in the archaeological layers dated before and after the Persian rule on the acropolis of Erythrai, has provided more detailed and diverse information than understood from textual information for these time periods.
Erythrai, from the Archaic period onwards, was using eastern goods and also acting as a market (emporio) by distributing them to Ionian cities, and it can be observed that both in trade and diplomacy it was a rival to Chios.

A sacred area dedicated to Herakles, a god with an eastern backgrounds, further indicates the connections with the East regarding religious aspects.
After 546 B.C., with the advantage of being a harbour site during the time of Persian rule, the city had intense relations with Mainland Greece. It later became one of the influential members of the Delian League at the beginning of the 5th c. B.C.
From 330 B.C. onwards the territory was ruled by Alexander the Great. Construction of the city’s fortification walls, longer than 4 km, was most probably started during the time Period of Lysimakhos. Later on, the city was ruled by the Romans, Byzantines, Anatolian Beyliks, and the Ottomans.

The theatre

The first building period of the theater which was excavated by Prof. Akurgal but restored before the excavations have been completed,  is the first half of the 3rd century B.C.
The “cavea”(spectators seating section in a halfcircle form) and analemma walls of the double diazoma (spectators seating platform) were added and repaired in the time of Roman Emperor Hadrianus. There are only the foundations of the stage and it is thought that the stage,which has relatively smaller dimensions compared to cavea, was supported with wooden construction

Temple of Athena Polias


Being located at the top of the slope where the theater is also located, which is the acropolis, the temple was built in the second half of the 8th century B.C. according to the features of polygonal masonry however that it was expanded with various additions in 7th and 6th centuries B.C.
It is considered as the most important example of Archaic Time Archictecture with its polygonal masonry (composed of multi corner stones) tecnique and the ramp within the building. The terracota goddess figures among the rich materials that have beeen obtained from the excavations in the eastern part of the temple comprise a major group. Another important finding which was found around the temple and which is one of the rare examples of the archeology world is the “Kore” sculpture “young woman with a long dress / nun that is dated to 6th century B.C.and  is being displayed in Izmir History and Art Museum.

 Cennettepe Roman district of Erythrai

There were various buildings on this magnificent headland which stretches into the sea, during the ancient time periods. The settlement here was inhabited by a privileged class of people from the Hellenistic through the Roman period.
Excavations here were started by Prof. Akurgal and structures built on a wide podium from the Hellenistic time Period were uncovered. The settlement was expanded during the Roman time Period by adding new structures on top of the existing ones, and life continued until the 19th century.
A peristyle Roman villa, one of the buildings with mosaic floors from the 1st and the 3rd centuries A.D., with its high columned facade is noteworthy.



On the north-western corner of the area, surrounded by a fence, there is a small bath structure. During the first construction layer of the bath (1st century B.C.) there were poly-coloured frescoes with floral motifs in the closed and wide courtyard, near the entrance area. There are also many striking mosaics in the area from the Roman Period (1st-5th centuries A.D.). The settlement during this time had highly sophisticated infrastructure for heating, water collection and drainage, accommodated by ceramic pipes.
During the Christian time Period at least three more architectural layers were added on top of the Roman structures. However, the sophisticated workmanship seen in the previous time periods was replaced by rural and simple architecture.
During the excavation season, decorative architectural elements belonging to inner building spaces, column heads, inscriptions, Roman tomb steles, pieces of sculptures,coins, and other important finds are often uncovered. These are displayed in the Izmir and Çeşme Museums, and are protected in their storage facilities.
Cennettepe, whose conservation and restoration studies have been continuing, is open for visiting between 07.00 and 16.00 between July and October

Kybele Sanctuary

A Kybele sanctuary, an open worship area consisting of rock-cut niches, is located about 2 km. north of the Erythrai Acropolis. The sanctuary lies on the northern face and the slopes of a massive rocky area. The remains consist of two small and one big niche in the rock. Half of the big niche however was broken from the rock due to earthquakes over the centuries. Excavations in 2010 in this sector revealed numerous small votive female figurines of the same type ; made from the same casting mould. A basal surface of a big oven was also exposed, most probably related to cultic activities.
A rural chapel, of the Christian time Period, next to the rocky area, indicates that the sanctuary had retained its sacred character for centuries. Foundation marks directly on top of the Kybele Sanctuary from the Roman Period are thought belong to a settlement unit or a farm.

Data : From the page of Turkish Ministry of Culture and Tourism

A civic Metroon* was found in Erythrai, attested by an inscription of the first half of the third century B. C. recording the sale of priesthood. The priesthood of Μήτηρ Μεγάλη cost 480 drachmas, making it one of the more expensive offices, exceeded in value by only seven of the fifty-four offices that changed hands. The purchaser, a certain Molion, son of Dionysios, is also known as an official in charge of the city mint. His prosperity and position of authority mark him as an important person in Erythrai, and his willingness to commit resources to the cult of Meter speaks highly for the status of the cult in the community. Meter also appears in the second century civic calendar of religious festivals in Erythrai and in one private dedication appeared on a small altar of the late second of first century B.C. offered to Mήτηρ Φρυγία. The continuing importance of Meter on Chios is also demonstrated by inscriptions , including one to Μήτηρ Κυβελείη , referring back to her Phrygian nomenclature. Hekataios says Kybeleia was the name of a city on the Erythraian peninsula which may mean there was a Mήτηρ Κυβελείη near Erythrai -this is the opinion of Engelmann and Merkelbach
*devoted to Great Mother

Data :Lynn Roller. In search of god the Mother : the cult of Anatolian Cybele







Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου