Oι Ερυθρές ήταν πόλη των δυτικών παραλίων της Μικράς Ασίας στην χερσόνησο της Ερυθραίας. Σύμφωνα με τον Παυσανία χτίστηκε αρχικά από Κρήτες με αρχηγό τον Έρυθρο, γιο του Ραδάμανθυ ( που κατά την μυθολογία ήταν ήρωας της Κρήτης , ένας από τους γιούς του Δία και της Ευρώπης, αδελφός του Μίνωα και του Σαρπηδώνα ). Οι Κρήτες εκδιώχθηκαν στην συνέχεια από τους Ίωνες που μετανάστευσαν στην περιοχή τον 11ο αιώνα π.Χ. περίοδο του πρώτου Ελληνικού αποικισμού. Σύμφωνα με τον Στράβωνα αρχηγός των Ιώνων ήταν ο Κνώπος, νόθος γιος του μυθικού βασιλιά της Αθήνας Κόρδου. Ήταν μια από τις δώδεκα πόλεις της Ιωνίας που συμμετείχαν στο Κοινό των Ιώνων.
Πάνω στα ερείπια των Ερυθρών χτίστηκε το χωριό Λυθρί που το όνομά του είναι παραφθορά του αρχαίου. Ερυθραί Ερυθρί Ρυθρί Λυθρί. Οι τούρκοι σήμερα το αποκαλούν Ιλντιρί, παραφθορά του Λυθρί μιά και δεν υπάρχει στη γλώσσα τους το θ

Μετά τον 12ο αιώνα οι έλληνες της Μ. Ασίας άρχισαν να αραιώνουν λόγω των μαζικών εξισλαμισμών. Τον 18 ο – 19 ο αιώνα ενισχύθηκαν οι ελληνικοί πληθυσμοί με μεταναστεύσεις από τον ελλαδικό χώρο. Στην περιοχή του Λυθριού εγκαταστάθηκαν Κρητικοί, Χιώτες και άλλοι. Πολλά ονόματα Λυθριανών είναι Κρητικά και άλλα δείχνουν καταγωγή από την Εύβοια. Η προφορά τους θύμιζε τα Χιώτικα αλλά και ο μπάλος που ήταν ο κύριος χορός του χωριού δείχνει και νησιώτικες καταβολές .

Το 1914 έχουμε εγκατάσταση Μουσουλμάνων στα παράλια ανάμεσά τους και των Τουρκοκρητικών. Αυτοί οι πληθυσμοί υποκινούνταν από την Τουρκική κυβέρνηση κατά των ελλήνων. Η επικείμενη είσοδος της Τουρκίας στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο ήταν πρόσχημα για να εκδιώξει τους Έλληνες τον Μάιο του 1914 με την καθοδήγηση των συμμάχων τους Γερμανών ώστε να εκκενωθεί η περιοχή απέναντι από τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου για στρατιωτικούς λόγους. Άρχισε μια ανθελληνική εκστρατεία του τύπου, καταπίεση και εξαναγκασμός των Ελλήνων για δήθεν «εκούσια» μετανάστευση, λεηλασίες, δολοφονίες. Μετατοπίσεις πληθυσμών έγιναν και από τις ακτές στο εσωτερικό της Μ. Ασίας. Μια μορφή καταπίεσης ήταν τα Αμελέ ταμπουρού(τάγματα εργασίας) για άνδρες άνω των 45 ετών όπου πολλοί πέθαναν από πείνα, κακουχίες, αρρώστιες. Είχαμε κύμα φυγής προς την Ελλάδα(πρώτος διωγμός). Τότε ο παππούς Ιωάννης γιός του ιερέα του Λυθριού Κωσταντίνου Στριμπούλη εξαδέλφου του Ανδρέα Συγγρού και η γιαγιά Ουρανία με τα παιδιά τους κατέφυγαν στον Πειραιά στα Μανιάτικα. Στο διωγμό γεννήθηκε η μητέρα μου Αγγελική. Κάποιες αδελφές της γιαγιάς πήγαν τότε στην Κρήτη και αδέλφια του παππού στο Κιάτο Κορινθίας.

Τα 1919 γίνεται η απόβαση του Ελληνικού στρατού και επιστρέφουν οι εκτοπισμένοι. Η οικογένεια μας επιστρέφει στο Λυθρί που το βρίσκει ρημαγμένο(σπίτια χωρίς πόρτες και ταβάνια, κτήματα που είχαν ρημάξει) και ξεκινά τη ζωή από την αρχή. Οι Λυθριανοί στρατεύτηκαν και υπηρέτησαν μέχρι την κατάρρευση του μετώπου στον ελληνικό στρατό. Ανάμεσα τους και οι θείοι Αντώνης Στριμπούλης και Αντώνης Νικάκης. Το 1922 με την κατάρρευση του μετώπου η οικογένεια περνά απέναντι στην Χίο και μετά περιπέτειες καταλήγει στην επαρχία Σητείας. Φυγή με φόντο τις φλόγες του πολέμου την τραγωδία του ξεριζωμού και ένα μυθιστορηματικό φλογερό ειδύλλιο ανάμεσα στην μεγαλύτερη αδελφή της οικογένειας και ένα κρητικό βαθμοφόρο της ελληνικής χωροφυλακής. Άλλοι χάθηκαν άλλοι σκόρπισαν σαν τα πουλιά και κατέληξαν αλλού. Ένας μεγάλος αριθμός κατοίκων του Λυθριού ήρθαν στην Αττική και δημιούργησαν μαζί με άλλους πρόσφυγες από την χερσόνησο της Ερυθραίας την Νέα Ερυθραία. Εδώ τα τελευταία χρόνια ξαναέχτισαν τον ναό της Αγίας Ματρώνας.

Αυτό το μπλόγκ είναι ένας φόρος τιμής στους Προγόνους που έζησαν στις Ερυθρές στη συνέχεια Λυθρί και τα κόκαλά τους είναι σκορπισμένα σε αυτήν την ιερή γη και στη μνήμη αυτών που έζησαν την τραγωδία του ξεριζωμού όπως η γλυκεία μου μάνα




Erythrai was built on the west side of the peninsula of Erythraea near the westernmost point of Asia Minor.
According to Pausanias, the city was originally built by Cretans, led by Erythros son of Radamanthys (who according to mythology, was a hero of Crete, one of the sons of Zeus and Europa, brother of Minos and Sarpidon). In the years ahead
in the 11th century BC, during the period of the first Greek colonization immigrated Ionians established here . According to Strabo leader of the Ionians was Knopos, illegitimate son of the legendary king of Athens Kordos

The city was one of the twelve cities of Ionia, who participated in the Common of Ionians
Upon the ruins of Erythrai was built the village of Lithri whose name is a corruption of the ancient

After the 12th century, the Greeks of Asia Minor began to thin due to massive islamization. In 18th - 19th century the Greek populations were strengthened with migrations from other parts of Greek peninsula and islands.

In 1914 were installed in the shores of Asia Minor muslims from Balkans. These people were motivated by the Turkish government against the Greeks. The imminent entry of Turkey in the First World War was a pretext to expel the Greeks in May 1914 under the guidance of the allies of Turks the Germans in order to evacuate the area near the eastern Aegean islands for military purposes. An anti-Greek campaign started in the turkish press, they increased the oppression and they forced the Greeks supposedly “voluntary” to migrate in a orgy of looting and murders. Shifts in population were from the coast to the interior of Asia Minor. One form of oppression was Amele Taburu (work orders) for men over 45 years where many died of hunger, suffering, sickness. It was in those “work orders” where hundred of thousand Greeks and 1,5 million Armenians were lost. We hade a wave of flight to Greece (first persecution). Then my grandfather and grandmother with their children fled to Piraeus . During the persecution was born my mother. Some sisters of grandmother then went to Crete and brothers of grandfather to Kiato Corinth.

In 1919 we have the landing of the Greek army for the liberation of Asia Minor and with it returned the displaced. Our family came back in Lithri finding it ravaged (houses without doors and ceilings, ravaged farms, looted churches) and starts their life again. Men of Lithri as of other parts of Asia Minor joined and served until the collapse of the front in the Greek army. Between them two uncles. In 1922 after many errors in Greek strategy and because of the betrayal of our former allies the Anglo-Franks who abandoned us when Kemal gave them what they wanted (Petrols in Mosule etc.) , the front was collapsed .

Avoiding the persecutions greek populations run to the near islands in order to be saved and from there ware landed on the main Greece. With them my family passed first through the island of Chios and finally ended after many adventures in Crete in the province of Sitia. An adventure having as a background the flames of war, the tragedy of uprooting and a fiery fictional romance between the older sister of the family and a Cretan rank of Greek gendarmerie. Others were lost others scattered like birds and led elsewhere. A large number of Lithrians were landed in Attica and established with other refugees from the peninsula of Erythraea, in an area near Athens giving to the new settlement the name New Erythrea. There resently they built the church of St. Matrona.

In Lithri called Ildiri after 1922 were established Balkanians ancestors of Christians convertors to Islam. The churches were demolished under an organized plan by turkish government to destroy the Greek presence, and now are remaining only some ruins.

This blog is a tribute to my Ancestors who lived in Erythrai- Lithri whose bones are now scattered in this holy land, and in memory of those who suffered the tragedy of uprooting as my sweet mother.



Ερυθρές –Λυθρί
Μετάφραση από το άρθρο: In Search of Roots: The Lost Hellenic Communities of Tsesme Province, της Κατερίνας Τσούνη στην εφημερίδα της ομογένειας της Αμερικής Greek News 19 Ιανουαρίου 2009 :
Ήταν γνωστό σαν Λυθρί στους βυζαντινούς χρόνους και ήταν ένα μικρό χωριό. Έχει βυζαντινά και ελληνικά ερείπια. Η ελληνική ιστορία του χωριού φαίνεται να έχει τελειώσει τον 13ο αιώνα, όταν η επισκοπή των Ερυθρών μεταφέρθηκε στον Τσεσμέ. Από τον 17ο αιώνα, το χωριό επανιδρύθηκε. Στα 1900, υπήρχαν 1535 άτομα. Το 1921, ένα χρόνο πριν από τη μικρασιατική καταστροφή, οι κάτοικοι του χωριού αριθμούσαν 1800 άτομα. Η εθνοτική σύνθεση ήταν Έλληνας Ερυθραίοι μετανάστες από τη Χίο και την Κρήτη. Ο ναός τους του Αγίου Χαραλάμπου είναι υψηλά σε ένα λόφο δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο των Ερυθρών. Η εκκλησία της Αγίας Ματρώνας του 17ου αιώνα είναι σε μια κοντινή κορυφή. Κατά τον Στεφανίδη «Λειτουργούσαν στην πόλη ένα σχολείο αρρένων των 60 μαθητών και ένα σχολείο θηλέων σαράντα μαθητών ». Η κοινότητα των εμπόρων του Λυθριού έστειλε τους καλύτερους μαθητές τους στο εξωτερικό για τις προηγμένες σπουδές στη Μασσαλία και στην Πράγα . Οι χωρικοί ήταν πλούσιοι και είχαν τα μέσα για να στείλουν τη νεολαία τους στο εξωτερικό για σπουδές.
Είχαν πολλά ξωκλήσια στα χωράφια, όπου καλλιεργούνται βαμβάκι, το σιτάρι και καπνό, λουλούδια, αμυγδαλιές και ελιές, αμπέλια είχαν επίσης κεραμικά και αλιευτικές επιχειρήσεις . Οι απόγονοί τους είναι στη Χίο, τις Οινούσσες και τη Νέα Ερυθραία Αττικής. Το σημείο που πρέπει να τονιστεί είναι ότι οι νησιώτες του Αιγαίου είχαν μια συνεχή κίνηση κατοίκησης και εμπορίου με τη Μικρά Ασία. Έχτισαν εκεί παροικίες και έζησαν για λόγους εργασίας. Επέστρεψαν στα νησιά τους, όταν το έργο περατώνεται.
Οι θερινές εξοχικές κατοικίες των κατοίκων της Κάτω Παναγίας ήταν στις Ερυθρές, το σημερινό Ildir

Ένας σημαντικός χώρος στο αρχαιολογικό μουσείο της Σμύρνης είναι αφιερωμένος στην αρχαία πόλη Ερυθρές. Ευρήματα από πρόσφατες ανασκαφές περιλαμβάνουν κεραμική, μικρές προσφορές σε χαλκό και ελεφαντόδοντο από το 670 - 545 π.Χ. Τα αγάλματα από ελεφαντόδοντο είναι Κρητικού και Ροδιακού στυλ. Ένα γλυπτό κόρης βρέθηκε. Είναι ένα από τα πρώτα παραδείγματα ενός μεγάλου μαρμάρινου γλυπτού από τους αρχαίους χρόνους. Ο Παυσανίας είπε ότι οι Ερυθρές χτίστηκαν από Κρητικούς και κατοικήθηκαν από Λύκιους, Κάρες και Παμφύλιους. Η πόλη καταστράφηκε από τους Πέρσες, μετά τα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ. Διοικήθηκε από τον 9ο αιώνα π.Χ. από την Αθήνα. Γκράφιτι σε μια κούπα είναι από τον 6ο αιώνα π.Χ. και δείχνουν ότι οι προσφορές ανήκαν στο Ναό της Αθηνάς Πολιάδος . Οι μικρές μπρούντζινες φιγούρες λιονταριών είναι από το πρώτο μισό του 6ου αιώνα π.Χ.. Μοιάζουν με το μεγάλο άγαλμα του λιονταριού από το Bayindir που βρίσκεται στο Μουσείο της Σμύρνης. Τα μικρά ευρήματα είναι τα πρώτα Ιωνικά δείγματα τύπου λιονταριού, που χρησίμευσαν ως μοντέλα για τους Ετρούσκους καλλιτέχνες (πρώιμους Ιταλούς). Τα τεχνουργήματα είναι από μια τομή στην κορυφή της Ακρόπολης των Ερυθρών .

Ο Ηρόδοτος αναφέρει στην Ιστορία του, ότι "ο Ναός της Αθηνάς Πολιάδος στις Ερυθρές ήταν γνωστος στον αρχαίο κόσμο για τις περίφημες ιέρειες γνωστές σαν η Σίβυλλα." Σύμφωνα με την ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία, ήταν γυναίκες με την δωρεά των προφητικών δυνάμεων εκ μέρους του θεού Απόλλωνα. Η Ερυθραία Σίβυλλα ζωγραφίστηκε από τον Μιχαήλ Άγγελο από το 1508 - 12 σε μια τοιχογραφία από το παρεκκλήσι Καπέλα Σιξτίνα στο Βατικανό. Η πιο διάσημες Σίβυλλες ήταν αυτές των Ερυθρών και της Κύμης …….. κοντά στη Νάπολη της Ιταλίας. Η Ερυθραία Σίβυλλα πούλησε τα Σιβυλλικά βιβλία στον Ταρκίνιο τον τελευταίο βασιλιά της Ρώμης, τα οποία στεγάστηκαν στο ναό του Δία στο λόφο του Καπιτωλίου στην Ρώμη.

Erythrae –Lithri
From the article : “The lost Hellenic Communities of Tsesme province” by Catherine Tsounis in the Greek-American weekly newspaper Greek-News. January 19, 2009:

It was known as Lithri in Byzantine times and was a small village. It has Byzantine and Greek ruins. The Greek history of the village appeared finished in the 13th century, when the diocese of Erythrae was transferred to Tseme. From the 17th century, the village was reestablished. In the 1900ʼs, there were 1535 persons. In 1921, one year before the Asia Minor catastrophe, the villagers numbered 1800 persons. The ethnic composition was Greek Erythraean, immigrants from Chios and Crete. Their church of Saint Haralambos is high on a hill next to the archaeological site of Erythrae. The 17th century church of Agia Matrona is on a nearby peak. “A boyʼs school of 60 students and girlʼs school of forty students operated in the town,” said Stefanides. The merchant community of Lithri sent their best students overseas for advanced studies in Marseilles and Prague. The villagers were wealthy and had the means to send their youth overseas for study. They had many country chapels in the farm fields, where they cultivated cotton, wheat and tobacco, flowers, almond and olive trees, grape vineyards, ceramics and fishing industries. Their descendants are in Chios, Oinousses and Nea Erythrae in Attica. The point that must be stressed is that the Aegean islanders had a constant movement of habitation and trade with Asia Minor. They built colonies and lived there for work purposes. They returned to their islands when their work terminated.
In Erythrea were the summer home residences of people of the village Kato Panagia todays Tsiflik

A significant space is dedicated from the ancient city of Erythrae in the Izmir archaeological Museum. Findings from recent excavations include pottery, small offerings in bronze and ivory from 670-545 B.C. The ivory statues are of Cretan and Rhodian style. A Korean sculpture was found. It is one of the first examples of a large marble sculpture from Ancient times. Pausanias said Erythrae was built by Cretans and inhabited by Lycians, Carians and Pamphylians. The city was destroyed by the Persians after the mid 6th century B.C. It was ruled from 9th century B.C. by Athens. Graffiti on a bowl is from 6th century B.C. indicate the offerings belonged to the Temple of Athena Polis. The small lion figurines in bronze are from the first half of 6th century B.C. They resemble the large Lion statue from Bayindir that is in the Stoneworks Museum of Izmir. The small findings are the earliest Ionian examples of a lion type, that served as models for Etruscan artists (early Italians). The artifacts are from a trench on top of the Erythrae Acropolis.

Herodotus states in his History that “the Temple of Athena Polias at Erythrae was famous in the ancient world for their famous priestesses known as the Sibyl.” According to Greek and Roman mythology, they were women bestowed with prophetic powers by the God Apollo. The Erythaean Sibyl was painted by Michaelangelo from 1508-12 in a fresco from the Sistine chapel, Vatican. The famous Sibyls were the Erythraean and the Cumaean Sibyl who presided over the Apollonian oracle at Cumae, a Greek colony located near Naples, Italy. The Erythraean Sibyl sold the Sibylline books to Tarquin, the last King of Rome, that were housed in the Temple of Jupiter on Capitoline Hill in Rome.





Παρασκευή 19 Νοεμβρίου 2021

Αναφορές στις Ερυθρές και το Λυθρί στην “Τοπογραφία της νήσου Χίου” του Α. Καράβα . References to Erythrai and Lythri in: “Typography of the island of Chios”

Στο έργο: “Τοπογραφία της νήσου Χίου συνταχθείσα μεν υπό Α. Καράβα εκδοθείσα δε δαπάνη Δ. Φκιαρογιαννίδου.  Εν Χίω 1866”  αναφέρονται τα εξής για τις Ερυθρές και το Λυθρί:

Εν Χίω και εν Ερυθραίς(1) το πάλαι αναντιρρήτως ελαλείτο μια των της τότε ακμαζούσης Ιωνικής διαλέκτου τεσσάρων υποδιαλέκτων ή χαρακτήρων κατά τον Ηρόδοτον (Α, 142) διότι Ίωνες εγένοντο συγχρόνως οικισταί αμφοτέρων. Η δε τετραμελής αύτη διαίρεσις προήλθεν εκ της διαφοράς των συνακολουθησάντων τοις Ίωσιν ελληνικών λαών, Βοιωτών δηλ. και άλλων, και εκ της επιμιξίας ετέρων εθνών, Πελασγών, Λελέγων και Καρών, κατοικούντων πρότερον τας χώρας ταύτας. 

(1). Η πόλις Ερυθραί το πάλαι ήτο μεγάλη, τετειχισμένη, επί λόφου και παραλία, και ωνομάζετο πρότερον Κνωπούπολις από Κνώπου του πρώτου οικιστού αυτής. Εντεύθεν ήσαν Σίβυλλα η Ερυθραία, ο τον Όμηρον υπομνηματίσας Ναυκράτης μαθητής του Ισοκράτους και άλλοι περιώνυμοι άνδρες. Αυτού υπήρχε και περίφημος Ηρακλέους ναός. Επί δε των αρχαίων νομισμάτων της πόλεως ταύτης αναγιγνώσκονται τα εξής ονόματα των κατά καιρούς επισήμων αυτής πολιτών. Φανίθεμος, Δήμαδος, Διονύσιος, Αγασίας, Δημήτριος, Βάτακος, Παράμονος, Πάτροκλος, Ζώπυρος, Απολλόδοτος, Έδενος στρατηγός  κτλ. Σώζεται και νόμισμα φέρον επιγραφήν «Χίων, Ερυθραίων ομόνοια». Η πόλις αύτη καταστραφείσα και συνοικιζομένη αύθυς από τινών ετών υπάρχει σήμερον κώμη χριστιανική λεγομένη χυδαϊστί Λυθρί κατά παραφθοράν του ονόματος, και περιέχο­υσα περίπου 150 οικογενείας και ναόν ευπρεπή του αγίου Κωνσταντίνου, ένθα υπάρχει και αρχαία τις εικών της αγίας Ματρώνης.  Είθε οι γείτονες ημών Ερυθραίοι μετά των περιοίκων διατελοίεν ομοθυμαδόν συμπράττοντες και συνεργούντες εις την του συνοικισμού αυτών πρόοδον

Εδώ θα κάνω κάποια σχόλια σχετικά με τα αναφερόμενα στο Λυθρί. Η έκδοση του έργου έγινε το 1866 που σημαίνει πως αναφέρεται σε γεγονότα και καταστάσεις στο Λυθρί κατά την συγγραφή λογικά λίγα χρόνια πριν δηλ. περίπου αρχές του 1860.  Λέει:

…από τινών ετών υπάρχει σήμερον κώμη χριστιανική λεγομένη χυδαϊστί Λυθρί κατά παραφθοράν του ονόματος και περιέχο­υσα περίπου 150 οικογενείας. 

Το “από τινών ετών υπάρχει σήμερον κώμη”,  λογικά σημαίνει  πως η ύπαρξη του Λυθριού σαν κωμόπολης δηλ. η αναγέννηση του, δεν πήγαινε πολλά χρόνια πριν το 1866. Ήταν χριστιανική κώμη δηλ. δεν είχε και τότε τούρκους. Βέβαια γνωρίζουμε από παλιότερους περιηγητές πως ο τόπος δεν ήταν πιο παλιά έρημος.  Τη λ. χυδαϊστί την χρησιμοποιεί και ο Κοραής και δεν έχει τη σημερινή σημασία αλλά εννοεί τη λαϊκή την όχι αρχαιοπρεπή. Λέει πως τότε το χωριό είχε 150 οικογένειες (αν και στο κείμενο δεν διακρίνεται καλά ο πρώτος αριθμός είναι μάλλον 1 δηλ. 150  και όχι 4 δηλ. 450). Αν βάλουμε την οικογένεια 4 άτομα περίπου έχουμε το λιγότερο 600 άτομα  γύρω στο 1860 στο Λυθρί.

Λέει: Υπήρχε ναός ευπρεπής του Αγίου Κωνσταντίνου.  Ευπρεπής σημαίνει έχει επιμελημένη και σοβαρή εμφάνιση. Δεν κάνει αναφορά σε άλλους ναούς είτε γιατί ίσως δεν υπήρχαν ή όταν λέει ευπρεπής τον διακρίνει από τους  άλλους οπότε αναφερόταν στον κύριο ναό του χωριού. Δεν αποδίδει αυτήν την ιδιότητα και δεν  γίνεται αναφορά στον ενοριακό μέχρι την καταστροφή μεγαλοπρεπή ναό της Ζωοδόχου Πηγής.  Λογικά συμπεραίνουμε πως ο Α. Κων/νος ήταν ο ενοριακός ναός γύρω στο 1860 και η Ζωοδόχος Πηγή χτίστηκε αργότερα.                                                                                         Για την Αγία Ματρώνα οι Μ. Κορμηλά- Θ. Κοντάρας (Ερυθραία) διερωτώνται αν είχε αρχική φάση το 18ο αιώνα και λένε πως έχουμε ανοικοδόμηση της μετά τους σεισμούς  του 1881-3.  Ο Καράβας όμως μας λέει ότι μια αρχαία (δηλ. παλιά) εικόνα της Α. Ματρώνας υπήρχε στον Άγιο Κων/νο. Γιατί εκεί,  αν υπήρχε τότε ο ναός της αγίας  στο λόφο που καταστράφηκε αργότερα  κατά τους σεισμούς του 1881-3;  Σαν χιώτης που ήταν όταν αναφερόταν στο Λυθρί δεν θα του διέφευγε ότι σχετιζόταν με τη Χίο όπως ναός της Χιοπολίτιδας  Αγίας Ματρώνας αν υπήρχε τότε. Απλά κάνει μνεία παλιάς εικόνας.  Όπως  αναφέρει για την Αγία Ματρώνα: Γεννήθηκε κατά το 1500 στη Βολισσό που είχε ησυχαστήριο στο παρακείμενο χωριό Κατάβαση: “ένθα και ναός αυτής και μεγαλοπρεπής έτερος υπήρχεν εν τη πόλει (Βολισσό) προ της καταστροφής της νήσου κατά το Παλαιόκαστρον”. Δηλαδή ναός της Αγίας υπήρχε στη Βολισσό και καταστράφηκε κατά τις σφαγές. Άραγε η αρχαία όπως τη λέει εικόνα της στον Άγ. Κων/νο ήταν από εκείνο το ναό;

Που ήταν όμως ο Άγιος Κων/νος; Άραγε στη θέση της Ζωοδόχου Πηγής ή αλλού; Ο Ιντζές (Ανατολικά της Χίου Δυτικά της Σμύρνης) αναφέρεται σε ναούς του Αγίου Κων/νου σε Αλάτσατα, Αγία Παρασκευή, Βουρλά και αλλού αλλά δεν κάνει αναφορά σε αντίστοιχο ναό στο Λυθρί. Το ίδιο και οι Κορομηλά-Κοντάρας και ο  Γιάννης Ν. Ζήκας ή Τζήκας “Αρχαία Ερυθραία” 

Κάθε πρόσθετη  αξιόπιστη πληροφορία δεκτή

"Topography of the island of Chios” of 1866 by A. Karavas mentions the following about Erythrai andLythri:  In Chios and Erythrai (1) in ancient times one of the four sub-dialects of the Ionian dialect wasundoubtedly spoken, because the Ionians became settlers of both at the same time. This division camefrom the difference of the Greek peoples that followed the Ionians: the Boeotians, ie others, and fromthe mixture of other nations, as Pelasgians, Leleges and Carians, who lived before in these places.

(1). The city of Erythrai in ancient times was large, walled, upon a hill and beach, and during the  first period  was called Knopopolis by Knopos  its first settler.  From here were Sibylla of Erythrea, Naukratis, student of Isocrates and commentator of Homer, and other well-known men. There was also a famous temple of Hercules. The following names of its occasional official citizens are read on the ancient coins of this city: Fanithemos, Dimados, Dionysios, Agasias, Dimitrios, Vatakos, Paramonos, Patroklos, Zopyros, Apollodotos,  strategos Edenos, etc. A coin bearing the inscription             "Concord of Chians and Erythraeans" is also  preserved . In the ruins of this city that was destroyed and immediately inhabited, for a few years now there is a Christian village called Lythri after the corruption of the name Erythrai which contains about 150 families and a decent church of St. Constantine, where is an ancient icon of St. Matrona. May our Erytraean neighbors together with their neighbors be in solidarity and cooperate for  the progress of their settlement

Here I will make some comments about what is mentioned about Lythri. The work was published in 1866, which means that it is referred to events and situations in Lythri logically existed a few years before, ie around the beginning of 1860:

When he says that the town’s  existence starts a few years  ago, he  is  referred  to Lythri and that  means that he places  its development and renaissance a few years ago, although we know from older travelers that the area was no longer deserted. He says about a purely Christian village  (without Turkish population) with 150 families. If we calculate the family of about 4 people, we have at least 600 people around 1860 in Lythri.

He says: There was a decent church of Agios (saint) Constantinos. Decent means it had a meticulous and serious appearance. He does not refer to other churches either because they may not have existed or when he says decent he distinguishes it from the others so he was referred to the main church  of the village. He does not attribute this quality and no reference is made to the parish church of the village  until the destruction, the majestic church of Zoodohos Peghe, the Life-Giving Fount (Holy Virgin). We logically conclude that Saint  Constantinos was the parish church around 1860 and Zoodochos Peghe  was built later. For Agia Matrona, M. Kormila-Th. Kontaras (Erythrea) wonder if it had an initial phase in the 18th century and say that was rebuilt after the earthquakes of 1881-3. Karavas, however, tells us that an ancient (ie old) icon of A. Matrona existed in Agios Constantinos. Why there, if then existed the church of the saint on the hill that was  destroyed during the earthquakes of 1881-3? As a Chian  he would not miss anything related to Chios as a temple of Chian Saint  Matrona if  existed then. He just mentions an old icon of her. As he further mentions for Agia Matrona: She was born in 1500 in Volissos of Chios where she has a sanctuary in the nearby village of  Katavasi: “where there is  a majestic temple dedicated to her and another church was in the city of Volissos near Paleokastro before the destruction of the island. So the church of  the saint  existed in Volissos and was destroyed during the massacres of Chios. Did the ancient icon of St. Constantine come from that temple?

But where Saint Constantine was located?  Was it in the place where was built Zoodochou Peghe  or elsewhere? Intzes (East of Chios West of Smyrna) refers to temples of Agios Konstantinos in Alatsata, Agia Paraskevi, Vourla and elsewhere but does not mention a corresponding temple in Lythri. The same goes for Koromila-Kontaras and Giannis N. Zikas or Tzikas "Ancient Erythraea"


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου